Besin İntöleransı ve Besin Alerjisi

Paylaş:


BESİN  İNTÖLERANSI VE BESİN ALERJİSİ

 

  • Gıda intoleransı yani bazı gıdaların tolere edilememesi, tıpkı gıda alerjisi gibi vücudun verdiği bir reaksiyondur.
  • Gıda intoleransı bir sindirim sistemi
  • Kişi gıdayı sindirmekte zorlanır.
  • Bunun nedeni enzim eksikliği ya da gıdanın içindeki sindirimi zor maddeler olabilmektedir.
  • Örneğin; toplumda oldukça sık rastlanan laktoz intölersansı, bağırsaklar süt ürünlerinde bulunan şekeri sindirmek için gerekli enzimleri üretmiyorsa laktoz intoleransı meydana gelir.
  • Gıda intoleransı olan bireyde ;

– Mide ağrısı,

-Şişkinlik,

-Gaz,

-Kramplar,

-Baş ağrısı,

-Deri döküntüsü,

-Yorgunluk  gibi şikâyetler görülebilmektedir.

Besin Alerjisi ve Besin İntoleransı Aynı Mı?

Son yıllarda gıda alerjisi ve gıda intoleransı vakalarında artış yaşandığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte bazı araştırmalar, gıda alerjisi olduğunu düşünen insanların sadece küçük bir kısmına alerji tanısı konduğunu gösteriyor. Çünkü gıda alerjisi ve gıda intöleransı  çoğu zaman karıştırılmaktadır.

  • Bağışıklık sistemimiz normal şartlarda zararsız olan bir maddeyi, yani besin maddesini, yanlışlıkla zararlı bir madde olarak algıladığı zaman besin alerjisi ortaya çıkmaktadır.
  • Kişi aynı besin maddesini daha sonraları yediğinde, immun sistem büyük miktarlarda kimyasal maddeler ve histamin salgılar.
  • Klasik bir besin alerjisi (yer fıstığı ya da kabuklu deniz hayvanlarına alerji gibi), genellikle ani gelişen ya da sıklıkla immun sistemin belli bir besine maruz kalmasıyla şiddetli reaksiyon geliştirmesiyle karakterizedir.
  • Besin alerjisinin semptomları;

-Hapşırma,

-Kızarıklık,

-Deri/cilt iritasyonu,

-Kabartılar,

-Burun akıntısı,

-Aşırı yorgunluk hali,

-Diyare ve kusmadır.

  • Bu semptomlar normalde, 2 saate kadar erkelenebilmelerine rağmen, uyarıcı besinin yenmesi ya da dokunulmasıyla oluşabilmektedir.
  • Aslında her gıdanın alerji yapma potansiyeli vardır.
  • Fakat en ciddi alerjiler genelde şu gıdalardan kaynaklanır: süt, yumurta, balık, kabuklu deniz ürünleri, yer fıstığı, soya fasulyesi, kabuklu yemişler ve buğday.
  • Gıda alerjisi her yaşta ortaya çıkabilir.
  • Araştırmalar bu konuda genetik faktörlerin önemli olduğunu göstermektedir.
  • Bir çocuğun anne ya da babasında ya da her ikisinde de alerji varsa büyük ihtimalle çocukta da alerji ortaya çıkmaktadır. Ancak bu alerji durumu birçok çocukta büyüdükçe kaybolmaktadır.

Besin intoleransı ile besin alerjisi arasındaki fark nedir ?

İntoleransı olan kişilerde; gıda az miktarda tüketildiğinde vücut bunu tolere edebilir.

Ancak daha büyük miktarlarda tüketildiğinde rahatsızlık yaratabilir.

Gıda intoleransı ciddi gıda alerjisinden farklıdır, çünkü belirli bir gıdaya alerjisi olan kişi o gıdadan çok az bile tüketirse hayati tehlike yaşayabilme riski vardır.

Gıda alerjisi doğrudan bağışıklık sistemi tarafından tetiklenirken, gıda intoleransı sindirim sisteminin bir reaksiyonudur.

Dolayısıyla gıda intöleransında antikorların etkisi söz konusu değildir. Kişi gıdayı sindirmekte zorlanır.

Besin İntoleransı nasıl oluşur?

  • Vücudumuzda gıdaların sindirilmesini sağlayan enzimler bulunur.
  • Bu enzimler vücüdun birçok yapısında olduğu gibi sindirim sistemindede vardır.
  • Enzim eksikliğinde hastaların organ fonksiyonlarında pronlem oluşur ve gıda intöleransı ile karşılaşabilir.

Besin İntoleransının Sebepleri

  • Sızıntılı bağırsak  sendromu
  • Bazı bireylede bağırsak duvarında bulunan boşluklar sağlıklı kişilere göre daha büyüktür.
  • Bu yüzden protein molekülleri vücut tarafından tam olarak emilememektedir.
  • Bu emilim bozukluğu gıda intoleransı sebepleri arasındadır.
  • Bazı ilaçların uzun süreli kulanımı
  • Uzun süre kullanılan ilaçlar bağırsak florasına zarar zarar verir.
  • Bağırsak florasının bozulması ile kişilerde besin intoleransı görülebilmektedir.
  • Geçirilen çeşitli hastalıklar
  • Virüs enfeksiyonları, bulaşıcı bazı hastalıklar, diyabet, kanser, otoimmün bozukluk, endokrin hastalıkları, obezite gibi hastalıklar genellikle bağırsak florasına hasar verirler
  • Kötü beslenme
  • Uzun süre aç kalmak, aşırı yemek yemek, çok fazla şekerli ve işlenmiş yiyecek tüketmek,sürekli aynı tip beslenme bağırsak florasının kompozisyonunu ciddi şekilde değiştirebilen faktörler arasındadır.
  • Stres ve diğer faktörler
  • Uzun süreli fiziksel ve piskolojik stres kalıcı hasarlara yol açabilir.

Besin intoleranslarına nasıl tanı konulur?

  • Problemli besinleri saptamanın klasik yolu besin eleyerek uygulanan diyetdir.
  • Belirtiler tümüyle yok olana kadar kuşkulanılan besinler tümüyle diyetten çıkarılır.
  • Sonra bunlar tek tek yeniden diyete sokulur.
  • Böylece hangi besin(ler)in belirtilere neden olduğu bulunabilir.
  • Son zamanlarda besin intoleransı testleri de yapılmaktadır. Sıkça uygulanan ve daha pratik olan bu yöntem ile de pek çok besin tespit edilip beslenmeden çıkartılarak olumlu sonuca ulaşılmaktadır.
  • Bu testlerle çok sayıda besin, ilaç, boyalar ve mantar gibi maddelere karşı duyarlılık tespit edilip, bunlara karşı özel diyetler uygulanmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar